← Back to overview Language: NL EN

Elektrificatie van de industrie is essentieel, maar we moeten ook kijken naar circulaire economie en materiaalgebruik. Alleen zo kunnen we écht duurzaam worden.

Rob Jetten

Keynote at the *Industrieel Energiegebruik Congres*, 2023 · Checked on 27 February 2026
Elektrificatie van de industrie is essentieel, maar we moeten ook kijken naar circulaire economie en materiaalgebruik. Alleen zo kunnen we écht duurzaam worden.

Analysis

Jetten’s bewering dat **elektrificatie van de industrie** (bv. vervanging fossiele brandstoffen door groene waterstof of directe elektriciteit) **nodig maar niet voldoende** is, wordt bevestigd door rapporten van het **IPCC** (2022) en het **PBL** (Planbureau voor de Leefomgeving, 2023). Deze benadrukken dat **circulariteit** (hergebruik materialen, reductie afval) en **efficiënter materiaalgebruik** (bv. staal, beton) cruciaal zijn om de **CO₂-uitstoot** te verlagen en grondstofafhankelijkheid te verminderen. Zijn stelling dat *alleen* elektrificatie niet volstaat, wordt onderschreven door studies zoals die van **Material Economics** (2019) voor de EU, die aantoont dat 50% van de industriële emissies afhangt van procesinnovaties (bv. recycling, alternatieve materialen).

Background

De Nederlandse industrie is verantwoordelijk voor **~30% van de nationale CO₂-uitstoot** (CBS, 2023), met zware sectoren zoals staal (Tata Steel), chemie (Dow, Shell) en cement (ENCI) als grootste vervuilers. Het **Klimatakkoord** (2019) en de **Industrieagenda** (2021) benadrukken zowel elektrificatie (via waterstof, warmtepompen) als circulariteit als **tweesporenstrategie**. Critici (bv. **Milieudefensie**) wijzen erop dat zonder systeemverandering in productieketens, elektrificatie *rebound effects* kan veroorzaken (bv. meer vraag naar kritieke metalen voor batterijen).

Verdict summary

De uitspraak van Rob Jetten over elektrificatie, circulaire economie en materiaalgebruik als pijlers voor duurzaamheid is **wetenschappelijk en beleidsmatig onderbouwd** en strookt met brede consensus in klimaat- en transitieliteratuur.

Sources consulted

— IPCC (2022). *Mitigation of Climate Change* – Working Group III Report, Hoofdstuk 10 (Industry). [ipcc.ch/report/ar6/wg3](https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3)
— Planbureau voor de Leefomgeving (PBL, 2023). *Klimaat- en Energieverkenning 2023*. [pbl.nl/kev2023](https://www.pbl.nl/publicaties/klimaat-en-energieverkenning-2023)
— Material Economics (2019). *The Circular Economy – A Powerful Force for Climate Mitigation*. [materialeconomics.com](https://materialeconomics.com/publications/the-circular-economy-a-powerful-force-for-climate-mitigation)
— CBS (2023). *Emissies naar lucht door de industrie, 1990-2021*. [cbs.nl](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/12/co2-uitstoot-industrie-daalt-maar-nog-steeds-te-hoog)
— Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (2021). *Industrieagenda: Routekaart voor een duurzame en concurrerende industrie*. [rijksoverheid.nl](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/industrie/industrieagenda)